صنایع دستی

هنر پرشکوه معرق و میناکاری در صنایع دستی

هنر معرق و میناکاری

مینا در فارسی به معنای بهشت، لعابی شفاف است که با حرارت بر روی فلزاتی چون برنج،‌ مس، نقره، طلا و همچنین سفال طراحی میشود. میناکاری از باشکوه ترین هنر های دستی است. که در اصفهان آوازه ای بلند داشته و قدمت آن به دوره ی اشکانیان و ساسانیان بازمیگردد. هنر مینا در رنگ های مختلفی از جمله فیروزه ای، طلایی و مشکی، آبی لاجوردی، بفنش و قرمز کار میشود. صنایع دستی میناکاری در اصفهان بیشتر در رنگ های فیروزه ای و لاجوردی به چشم میخورد. در صنایع دستی میناکاری از هنر معرق نیز استفاده میشود که جزئی جدایی ناپذیر در هنر مینا است.

 

مینا و معرق، ظرافتی به طول یک تمدن

معرق به معناری تکه و رگه، هنری است که طرح و نقوش سنتی را به یکدیگر وصل میکند. این هنر در دوره ی سلجوقیان به اوج خود رسید و نقوش آن برگرفته از این دوره هستند. طراحی معرق بیشتر بر روی کاشی ها رواج داشت و امروزه در هنر های دستی بسیار دیده میشود. این هنر را میتوان جزئی جدا نشدنی در نقوش سنتی دانست.  معرق فضای خالی میان نقوش را پر کرده و در پس زمینه ی اکثر صنایع دستی از این هنر تاریخی و جذب کننده استفاده میکنند. میناکاری از جمله هنر هایی است که با معرق جلوه ی خاصی پیدا میکنند. در ادامه با صنایع دستی آمیخته با هنر اصیل مینا کاری آشنا میشویم.

 

صنایع دستی آمیخته با هنر میناکاری

بشقاب های میناکاری شده بیشترین سهم از بازار صنایع دستی میناکاری را تشکیل میدهند. وسعت استفاده این هنر این امکان را میدهد تا اساتید هنرمند بتوانند تقریبا بر هر محصولی که قابلیت تحمل حرارت را داشته، طراحی کنند .میناکاری علاوه بر بشقاب ها بر روی گدان ها، ست های پذیرایی و ساعت های خاتم کار میشوند.  این هنر در اکثر صنایع دستی بصورت ترکیبی طراحی میشود. در ادامه به محصولاتی شاهکار ترکیب میناکاری و خاتم به سبک های اسلیمی، تذهیب و لالجین میپردازیم.

 

قلم زنی و میناکاری، ترکیب هنر و خلاقیت

یک محصول ماندگار همیشه حاصل ترکیبی خلاقانه از چندین هنر اصیل میباشد. و این چیزی است که هنرمند های ایرانی در آن تبحر دارند. صنایع دستی قلمزنی شده با طرح میناکاری، محصولاتی کم نظیر و بادوام هستند که هنر درخشان دست را به نمایش میگذارند. ترکیب طرح های برجسته ی قلمزنی شده با مینا جلوه ی ای چند برابر ایجاد میکند. و نقوش سنتی در محصولات را با رنگ هایی چشم نواز به تصویر میکشند. قاب ها،  بشقاب ها و ست های پذیرایی از نمونه صنایع دستی این دسته میباشند. خاتم از دیگر هنر هایی است که با میناکاری شاهکار میکند. ساعت های تمام خاتم با صفحات مینا چیزی بیش از یک عدد به نگاه ها نشان میدهند.

 

میناکاری و قلمزنی ظروف میناکاری در صنایع دستی اصفهان

تابلو های میناکاری از جمله بهترین صنایع دستی در اصفهان هستند که با تریکبی از هنر ها در قاب های چوبی و فلزی ساخته شده اند. ظروف میناکاری در اصفهان شامل بشقاب های میناکاری شده، گلدان ها، میوه خوری و ست های پذیرایی در طرح های اسلیمی، ترنج و .. میشوند. گلدان های مینا در رنگ های فیروزه ای با  طرح گل و مرغ معرق کاری شده اند تا سنت تاریخی ایران را زنده کنند. ساعت های میناکاری با طرح با شکوه خاتم بر روی چوب از زیباترین صنایع دستی هستند که با پوشش پلی استر محافظت شده اند.

انواع میناکاری و لعاب

طرح و نقوش میناکاری بر صنایع دستی انواع مختلفی دارد که مینای نقاشی، برجسته و مشبک در میان آنها از شهرت و محبوبیت بیشتری برخوردار هستند.

میناکاری  نقاشی: این نوع از مینا بر روی تابلو های خاتم، بشقاب ها و ظروف سفالی بسیار کاربرد دارد. نقاشی مینا بر روی جعبه قرآن، آلبوم ها و حاشیه آیینه ها نیز یافت میشود که  نمای ویژه ای به آنها میدهد.

میناکاری برجسته: میناکاری برجسته بر روی زیورآلات و صنایع دستی فلزی کار میشود تا ارزش آنها را با رنگ و آبی چشم نواز بازتاب کند.

میناکاری مشبک و خانه بندی: در ساخت ظروف، تابلو و مجسمه های میناکاری خانه بندی از سیم های مسی بسیار باریک برای طراحی نقوش مشبک استفاده شده و لعاب ها سطح آن ها را پوشش میدهد.

میناکاری شکری: در این روش از گلوله های شیشه ای برای طراحی سطح ظروف میناکاری استفاده میشود که بعد از حرارت در کوره آب شده و نمای خاصی در ظروف پدید می آورند.

میناکاری مرصع: طراحی مرصع از دیگر انواع معروف میناکاری است که در آن سنگ ریزه های زینتی یا جواهرات در میان نقوش چسبانده میشود. این روش مورد پسند علاقه مندان به جواهرات بوده و نمایی نیمه برجسته به ظروف میدهد.

میناکاری خطاطی: طراحی نستعلیق اشعار، آیات و سخنان مشاهیر بر صنایع دستی همیشه مخاطبان خود را داشته است. ظروف میناکاری خطاطی شده به خاطر پس زمینه ای فیروزه ای خطوط را بسیار واضح به نمایش میگذارند.

 

 نحوه ی ساخت ظروف میناکاری

از میان فلزاتی که نام برده شد مس و برنج بیشترین استفاده را در ساخت ظروف میناکاری دارد. برنج به دلیل انعطاف بالا و استحکام و همینطور جذب خوب لعاب، از بهترین فلز ها برای میناکاری میباشد. پس از شکل‌گیری ظروف برنجی آن را با لعاب اولیه ( آستر ) در کوره حرارت میدهند و در مرحله ی بعد ظروف با لعاب اصلی پخته میشوند. پس از چندین مرحله لعاب کاری، صنایع دستی آماده برای طراحی با انواع نقوش سنتی خواهند شد. پس از طراحی این نقوش و رنگ‌آمیزی ها، ظروف برای آخرین بار فرایند کوره را طی کرده و محصولی بی‌نظیر و بادوام ساخته میشود.

ساخت ظروف میناکاریاساتید برجسته هنر میناکاری

شهر تاریخی اصفهان همینطور که در بسیاری از هنر های سنتی مشاهیری گران قدر را داشته است، در هنر میناکاری نیز شامل اساتیدی از جمله استاد غلامعلی فیض اللهی،‌  استاد شکر الله صنیع زاده، استاد ابراهیم زرقونی، استاد مرتضی اسماعیلی میشود. استاد حسن خان فرامرزی از اساتیدی بوده که هنر میناکاری را بازسازی کرده و احیاگر این صنعت نامیده میشود. استاد میناکار شکر الله صنیع زاده آثار بینظیری را در صنعت میناسازی خلق کرده و در زمین های گل و مرغ، تذهیب و مینیاتور مهارت داشته است.

میناکاری فیض الهی

تصویر از استاد غلامعلی فیض اللهی در میدان نقش جهان اصفهان

خرید ظروف میناکاری با برند معتبر

برند تجاری کیمیاترنج از شاهکار اساتید میناکاری استفاده کرده و محصولاتی اصیل را به مخاطبان خود عرضه میکند. ساعت های خاتم به سبک های چند ضلعی با ترکیبی از نقاشی و میناکاری جلوه ای شاهانه به دیوار ها میدهند. . شفافیت، کیفیت و ارزش هنر در  نقوش حک شده بر این صنایع دستی حتی از فاصله دور نگاه ها را جذب خود میکند. گز خوری و میوه خوری های میناکاری شده به سبک لالجین ترکیبی بینظیر از هنر هستند که سالیان سال بدون افت کیفیت باقی خواهند ماند. برای خرید ست های سفالی در طرح های ترنج، اسلیمی و تذهیب میتوانید به فروشگاه کیمیاترنج مراجعه کنید.

ساعت مینا به سبک خاتم و تذهیب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *